شرقی غمگین

حکایت " شرقی غمیگن "

ای شرقی غمگین وقتی آفتاب تو رو دید

تو شهر بارونی بوی عطر تو پیچید

شب راهشو گم کرد تو گیسوی توگم شد

آفتاب آزاید از چشم تو خندید

..

ترانه " شرقی غمگین " با شعری از ایرچ جنتی و آهنگسازی از روی ملودی ویرایش اصلی یونانی آن و اجرای زنده یاد فریدون فرخزاد سالها پیش اجرا شد و خاطره بسیار زیبا برای عاشقان موسیقی پاپ ایران است

اصطلاح " شرقی " به نوعی یاد آور جنگ سردی است که پس از جنگ هولناک دوم جهانی مصطلح شد . شاید چنین حضور این تفکر بود که اصطلاح بلوک شرق و بلوک غرب را حتی به دامنه ورزش و فوتبال کشاند .

فوتبال اروپا بار این تقسیم بندی را سالها است که با خود حمل می کند . فوتبالی که از شرق می آید و فوتبالی که در بلوک غرب انجام می شود ودر غرب اروپا بازی می شود شاید در نگاهی نه چندان دقیق فوتبال بلوک شرق را چون اقتصاد و افکار حاکمیت سالهای استالینی بدانیم اما فوتبال شرق علی رغم بی مهری ها و کمبود سرمایه و مهاجرت بازیکنانش به علتهای سیاسی و اقتصادی افتخارات فراوانی در تاریخ فوتبال جهان دارد

در جامهای جهانی فوتبال شرق هیچگاه به قهرمانی نرسیده است و تنها یک بار در سال 2018 میزبان مسابقات بوده است اما فوتبال شرق اروپا با چکسلواکی در سال 1934 و 1962و مجارستان در سال 1938 و 1954 و کرواسی ( بعنوان بخشی از یوگوسلاوی سابق و قومیت کروات این منطقه )در سال 2018 در فینال جام جهانی تا یک قدمی کسب جام جهانی پیش رفتند اما در عرصه رقابتهای اروپائی و یا به بیانی جام ملتهای اروپا که در سالهای اخیر به نام یورو بیشتر مشهور است حکایت فوتبال شرق اروپا بسیار درخشان تر است .

آنها با یوگوسلاوی در سال 1976 و با میزبانی مشترک لهستان و اوکراین در سال 2012 و با آذربایجان و مجارستان و رومانی و روسیه در مسابقات عجیب یورو 2020 که به خاطر بیماری کرونا بود وبه میزبانی 11 کشور برگزار می شد از بزرگان اروپا پذیرائی کرده اند و این تنها افتخارشان نیست آنها در پنج دوره اول جام ملتهای اروپا از سال 1960 تا 1976 در فینال بودند و با شوروی و چکسلواکی به قهرمانی رسیدند و شوروی سه بار در فینال و یوگوسلاوی دو بار و یک بار هم چکسلواکی به فینال رسیده بود و فینال اول مسابقات در سال 1960 یک فینال مفصلا شرقی بین شوروی و یوگوسلاوی بود ضمن آن که آنها در سال 1988 با شوروی و در سال 1996 با جمهوری چک در سال 2004 با یونان ( که البته در تقسیم بندی سیاسی در بلوک شرق نیست ) به فینال رسیدند و با یونان قهرمان اروپا شدند

البته باید اضافه کنیم آنها ستارگانی چون لئو یاشین از شوروی که در سال 1963و فلوریان آلبرت از مجارستان در سال 1967 و اولگ بلوخین از شوروی آن روزگار و اوکراین در زمان حاضر در سال 1975 و ایگور بلانوف از شوروی سابق و اوکراین در زمان حاضر در سال 1988 و هریستو استیچکوف از بلغارستان در سال 1994 و پاول ندود از جمهوری چک در سال 2003 و آندره شوچنکو از اوکراین در سال 2004 و لوکا مودریچ از کرواسی که در سال 2018 داشتند که صاحب توپ طلا شدند

اما یورو 2024 هم شاهد درخشش تیمهای شرق اروپا بود نخستین نکته در این بود که از بین 24 تیم مرحله نهائی مسابقات دوازده تیم از شرق اروپا بود و در مرحله یک هشتم نهائی در بین 16 تیم آنها 5 تیم بودند که اسلوونی و گرجستان و اسلواکی در بین سه تیم برتر گروها بودند البته باید گفت در گروه پنجم مقدماتی وضعیت به گونه ای بود که شاید این فرصت بود اوکراین هم به مرحله بعد برود

نتایجی چون پیروزی گرجستان بر پرتغال و تساوی اوکراین در برابر بلژیک و انگلیس در برابر اسلوونی و دانمارک در برابر صربستان و فرانسه در برابر لهستان و کرواسی در برابر ایتالیا و شکست اسکاتلند در برابر مجارستان در مرحله مقدماتی و در مرحله یک هشتم بازی درخشان اسلواکی در برابر انگلستان و پیروزی بر این تیم تا چند ثانیه به خاتمه بازی در وقت قانونی و تساوی گرجستان و اسپانیا در نیمه اول و بازی در خشان اسلوونی در برابر پرتغال که قهرمان سال 2016 را تا آستانه حذف از مسابقات پیش برد و در روز آخر مرحله یک هشتم نهائی سر انجام شرقی ترین تیم اروپا یعنی ترکیه توانست در بازی بسیار زیبا تیم قدرتمند اتریش را شکست دهد تا اجازه ندهد بازی مرحله گروهی بین اتریش و هلند دوباره در مرحله یک چهارم نهائی تکرار شود و ترکیه به مرحله یک چهارم نهائی رفت تا آزمونی در مقابل نارنجی های هلند داشته باشد و در این مرحله بود که با این که با یک گل در نیمه اول جلو افتاده بود در نیمه دوم دو گل خورد و بدین ترتیب آخرین نماینده اروپای شرقی هم از جام بیرون رفت اما بار دیگر فوتبال شرق اروپا نشان داد که علی رغم تفاوتهای بی شمار اقتصادی و سیاسی و اجتماعی با همسایگان غربی خود حریفان دست و پا بسته ای برای آنها نیستند و بی گمان نخواهند بود